BASUR (HEMOROİDAL HASTALIK):
Halk arasında “basur” olarak bilinen hastalık tıp dilinde “Hemoroidal Hastalık“ olarak isimlendirilir. Hemoroid dediğimiz toplar damarlardan oluşan ve bir çeşit yastıkçık gibi görev yapan yapılar aslında normal anatominin bir parçasıdır. Birden fazla sayıda bulunurlar ve özellikle gaz ve sıvı gaitanın tutulabilmesi ve kaçırılmamasıyla ilgili görevleri vardır. Bu anatomik yapıların hastalanıp genişlemesi, şişmesi ve elle hissedilir hale gelmesine ve zaman zaman kanamasına “Hemoroidal Hastalık” diyoruz ve toplumda basur veya mayasıl olarak adlandırılıyor.
Yaşın ilerlemesiyle bu normal anatomik yapıları makat duvarına asan bağlar gevşemektedir. Bu nedenle yaşla beraber hemoroidal hastalık görülme sıklığı artar. Ayrıca sık kabızlık ve ıkınma, karın içi basıncını artıran sebepler ki en sık görülen sebep hamileliktir, obezite, uzun süre tuvalette oturmak, ayakta sabit durmak, genetik yatkınlık, siroz gibi barsakların toplar damar akımını azaltan hastalıklar hemoroidal hastalık gelişimine zemin hazırlar. Yine at binmek, bisiklet, halter gibi ağır sporlar nefesli çalgı çalmak bu hastalığa zemin hazırlayabilir. Hemoroidler iç ve dış hemoroid olarak ikiye ayrılır.
İç hemoroidler anal kanal yani makatın içindedir ve üstleri barsak iç yüzünü örten tabaka olan mukoza ile kaplıdır. Dışkılama (büyük Abdest) sırasında taze kırmızı kanama ve makattan dışarı çıkan şişlik ve memeler olarak kendini gösterirler. Genellikle ağrısızdırlar.
İç basur 4 evredir.
Evre 1: Sadece kanamayla kendisini gösteren makat dışına çıkmayan hemoroidal hastalık.
Evre 2 : Dışkılama ile makattan çıkan dışkılama bitince içeri giren basur.
Evre 3 : Dışkılama ile dışarı çıkan fakat kendiliğinden içeri girmeyen ancak hastanın elle içeri itebildiği basur.
Evre 4: Makat dışına çıkan basurun elle bile içeri itilemediği ağrılı olabilen basur.
Her evre bir önceki seviyenin tüm bulgularını da gösterebilir.
Dış hemoroidler ise makatın hemen çıkışında üzeri ince bir deriyle kaplı görülebilen ve elle hissedilebilen şişlik ve memelerdir. Bunların içinde kan pıhtılaşırsa sertleşip ciddi ağrılı ve mavi mor renkli memeler haline gelirler. Bu duruma tromboze hemoroid denmektedir.
Hemoroidal Hastalık Belirtileri: Dışkılamada taze parlak kırmızı renkli kanama sık görülür. Hasta temizlik sırasında makat çıkışında eline şişlik ve memelerin geldiğini ifade eder. Sarkan memelerin üzerindeki mukozal salgı nedeniyle makatta nem ve ıslaklık hissi, kaşıntı, tahriş ve akıntı görülebilir.
Basur Tanısı cerrahın muayenesi ve sonrasında anoskopi, rektoskopi veya kolonoskopi muayenelerinin birinin yapılması ile konulur. Tamamlayıcı kolonoskopi veya rektoskopi kanamayla çıkabilecek kanser gibi başka hastalıkların dışlanabilmesi veya tanısının konulabilmesi için özellikle çok önemlidir.
Bir Gastroenterolojik Cerrahın makattan kanama şikayetinde ilk olarak yapması gereken olası bir kanser ihtimalini araştırmak tanıyı kesinleştirip sonra tedavisini yapmaktır.
Hemoroidal Hastalıkta Tedavi
En önemli şey hastalığın oluşmasını engellemektir. Bunun için kabızlıkla mücadele, bol posalı bir diyet, bol sıvı tüketimi ve egzersiz çok önemlidir. Hastalık oluştuysa yine bu koruyucu önlemler mutlaka kullanılmalı ve doktorun tavsiye edeceği ilaçlarla desteklenmelidir.
Erken evre Hemoroidal Hastalıkta ilaçlara ek olarak mukozal fiksasyon yöntemleri dediğimiz infrared koagülasyon, skleroterapi, lastik band ligasyonu ve lazer gibi günübirlik prosedürler uygulanabilir.
Hastalık ilerlediyse duruma göre klasik cerrahi, stapler hemoroidopeksi, hemoroidal arter ligasyonları ve harmonik scalpel veya ligasure gibi yüksek teknolojili aletlerin kullanıldığı yöntemlerden biri seçilerek ameliyat yapılır. Yine lazer uygulamaları da yapılabilmektedir.
Ameliyat sonrası dönemde makat bölgesinde hijyene dikkat edilmesi, yumuşak dışkı için bol su içilmesi, posalı lifli gıda tüketimi, sıcak oturma banyoları, kabızlıkla ve ishalle mücadele ve uzun süre ayakta kalmamak önemlidir. Yine doktorunuz duruma göre antibiyotik ve ağrı kesiciler önerecektir.